افزایش ظرفیت آسانسور موجود معمولاً غیراصولی، پرهزینه و خطرناک است و در بسیاری از ساختمانها عملاً غیرممکن محسوب میشود.
حالا بریم ببینیم چرا 👇
۱️⃣ ظرفیت آسانسور بر چه اساسی تعیین میشود؟
ظرفیت آسانسور از روز اول طراحی، بر اساس مجموعهای از عوامل ثابت تعیین میشود، از جمله:
توان موتور
قطر و تعداد سیمبکسل
سیستم ترمز
تابلو فرمان
ریلها و براکتها
ابعاد کابین و شاسی
ضریب تعادل وزنه
بدین معنی که ظرفیت نوشته شده روی پلاک در واقع خروجی یک طراحی کامل تکنیکال و مهندسی است.
خطرات افزایش ظرفیت آسانسور
وقتی ظرفیت را بهصورت غیررسمی افزایش میدهند (مثلاً حذف لیمیت اضافهبار یا تغییر تنظیمات)،که موجبافزایش فشار روی ترمز موتور،کاهش عمر سیمبکسلها،افزایش استهلاک ریل و کفشک،بالا رفتن احتمال لغزش یا توقف ناگهانی،رد شدن آسانسور در بازرسی استاندارد و …. که همه این کار ها منجر به ریسک جانی مستقیم برای سرنشینان میشود
۳️⃣ آیا با تعویض موتور میشود ظرفیت را بالا برد؟
در تئوری: شاید
در عمل: تقریباً نه
چرا که حتی اگر موتور قویتر نصب شود:
شاسی کابین برای بار جدید طراحی نشده
ریلها و براکتها جواب نمیدهند
تابلو فرمان باید تعویض شود
سیستم ترمز باید بازطراحی شود
استاندارد قبلی باطل میشود
یعنی هزینهای نزدیک به نصب یک آسانسور جدید.
۴️⃣ چه زمانی افزایش ظرفیت ممکن است؟
خیلی محدود 👇
✔ فقط در صورتی که:
آسانسور از ابتدا با ضریب اطمینان بالا طراحی شده باشد
فضای چاه و سازه اجازه ارتقا بدهد
کل سیستم (نه فقط یک قطعه) بازطراحی و تأیید شود
که در ساختمانهای مسکونی معمولاً نادر است.
۵️⃣ راهحل درست بهجای افزایش ظرفیت
مدیریت تعداد نفرات (نصب هشدار اضافهبار سالم)
اصلاح فرهنگ استفاده ساکنین
در ساختمانهای پرتردد:
➜ نصب آسانسور کمکی یا باربر
❌ افزایش ظرفیت آسانسور موجود، راهحل سادهای نیست
❌ تغییر دستی ظرفیت = خطر + مسئولیت حقوقی
✅ تنها راه اصولی، طراحی درست از ابتدا یا نصب آسانسور جدید متناسب با نیاز است
ظرفیت آسانسور و استانداردهای ایمنی: تطابق با الزامات ایمنی و نیازهای واقعی
مقدمه
انتخاب ظرفیت مناسب برای آسانسور نهتنها به نیازهای ساختمان بستگی دارد، بلکه باید با استانداردهای ایمنی بینالمللی و الزامات قانونی تطابق داشته باشد. این موضوع بهویژه در ساختمانهای پرجمعیت، تجاری، بیمارستانی و اداری از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این مقاله، به بررسی ارتباط ظرفیت آسانسور با رعایت استانداردهای ایمنی و الزامات مربوطه خواهیم پرداخت.
چه عواملی ظرفیت آسانسور را تعیین میکند؟
۱. نوع ساختمان
ظرفیت آسانسور باید با نوع ساختمان همخوانی داشته باشد. برای مثال:
در ساختمانهای مسکونی ظرفیت معمولاً برای تعداد کمی از افراد (حداکثر ۶-۱۰ نفر) کافی است.
در ساختمانهای تجاری و اداری، ممکن است نیاز به ظرفیتهای بالاتری (تا ۲۰ نفر) داشته باشیم.
بیمارستانها و ساختمانهای ویژه مانند هتلها یا مراکز خرید نیز به ظرفیتهای خاص خود نیاز دارند.
۲. تعداد طبقات و ترافیک مسافران
ظرفیت باید با تعداد طبقات و میزان ترافیک مسافران در طول روز تطابق داشته باشد. برای ساختمانهای بلندمرتبه، انتخاب ظرفیت بزرگتر برای جلوگیری از تأخیر در جابجایی و افزایش سرعت حرکت ضروری است.
۳. ضریب ایمنی و استانداردها
استانداردهای بینالمللی، مانند EN 81-20 و EN 81-50، برای تعیین ظرفیت آسانسور و رعایت الزامات ایمنی در نظر گرفته میشود. در این استانداردها، برای ارتفاع چاه آسانسور، وزن قابل حمل و حداکثر تعداد نفرات مجاز جزئیات مشخصی وجود دارد.
الزامات ایمنی در انتخاب ظرفیت آسانسور
۱. ظرفیت و وزن مجاز بار
یکی از مهمترین نکات در انتخاب ظرفیت، رعایت ضوابط مربوط به وزن مجاز آسانسور است. در استانداردهای جهانی، حداکثر بار قابل حمل برای هر نوع آسانسور مشخص است. انتخاب ظرفیت بیش از حد یا کمتر از نیاز میتواند به افزایش استهلاک قطعات و مشکلات ایمنی منجر شود.
۲. ایمنی در هنگام بارگذاری
در آسانسورهای دارای ظرفیت بالا، سیستمهای ایمنی باید طوری طراحی شوند که در زمان بارگذاری بیش از حد، سیستم بهطور خودکار از حرکت جلوگیری کند تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود.
۳. سیستمهای هشداردهنده
سیستمهای هشداردهنده برای بار اضافی و اختلال در عملکرد آسانسور باید بهطور کامل نصب شوند. این سیستمها به مسافران و مسئولین هشدار میدهند که ظرفیت آسانسور پر شده و ممکن است به عملکرد ایمنی آسیب برسد.
تطابق با استانداردهای بینالمللی EN 81
EN 81-20 و EN 81-50 استانداردهایی هستند که توسط کمیته استانداردسازی اروپا برای آسانسورها تدوین شدهاند. این استانداردها شامل جزئیات زیر هستند:
ظرفیت آسانسور باید با توجه به نوع ساختمان و نیازهای ترافیکی تعیین شود.
حداکثر وزن بار و تعداد نفرات باید مطابق با استانداردهای ایمنی تعیین شود.
سیستمهای ایمنی مانند ترمز اضطراری، سیستمهای قفلکردن دربها و کنترلهای ایمنی باید در تمام مراحل نصب رعایت شوند.
EN 81-20: شامل الزامات ایمنی برای آسانسورهای جدید است که شامل اطلاعات در مورد ظرفیت بار، تعداد مسافران و ویژگیهای ایمنی میشود.
EN 81-50: مربوط به آسانسورهای تعمیر و نگهداریشده است و بر اساس بررسی سیستمهای ایمنی و قدرت آسانسور، الزامات مختلفی را معرفی میکند.
نتیجهگیری
انتخاب ظرفیت مناسب آسانسور، علاوه بر تطابق با نیازهای ساختمان و تعداد طبقات، باید با استانداردهای ایمنی و الزامات قانونی تطابق داشته باشد. رعایت این نکات باعث میشود که آسانسور هم از نظر عملکرد و هم از نظر ایمنی بهدرستی عمل کند. بنابراین، ظرفیت بیش از حد یا کمتر از حد نیاز میتواند منجر به مشکلات جدی در عملکرد، ایمنی و مصرف انرژی شود.
